Jedynym celem służebności gruntowej może być zwiększenie użyteczności nieruchomości władnącej lub jej oznaczonej części (art. 285 § 2 Kodeksu cywilnego). Dokonywanie oceny dopuszczalności ustanowienia
służebności gruntowej powinno odbywać się w oparciu o zobiektywizowane mierniki. Przy dokonywaniu tej oceny można uwzględniać w szczególności społeczno-gospodarcze przeznaczenie nieruchomości władnącej, obciążonej oraz interes właściciela nieruchomości władnącej (w szczególności ten, którego zaspokojenie jest bezpośrednim celem służebności).
Zwiększenie użyteczności nieruchomości władnącej przez ustanowienie służebności gruntowej powinno mieć względnie trwały charakter. Jednak w sytuacji, gdy służebność gruntowa straci wszelkie znaczenie dla nieruchomości władnącej, służebność gruntowa nie wygasa z mocy prawa, ale powstaje tylko roszczenie o jej zniesienie bez wynagrodzenia.